In de prikorde staan kwetsbare gezinnen in de kou

De zwaksten zijn de dupe van harde vaccinatiestrijd

Bijdrage van Dolf Schellekens uit Elst (Gelderland), gepubliceerd op 12 februari 2021.

Containment Nu! is buitengewoon ontevreden over het trage Nederlandse vaccinatieprogramma, het gebrek aan moeite om extra vaccins in te kopen en de onvergeeflijke keuze om het hele programma op het spel te zetten (voor ons eigen land en de hele wereld) door onder hoge viruscirculatie langzaam te gaan inenten. Gegeven het aantal vaccins willen wij dat de adviezen van de Gezondheidsraad worden uitgevoerd: prik de mensen die anders dood gaan, ziekenhuizen relatief vaak bereiken en anderszins nu onredelijk last hebben van de hoge viruscirculatie.

De strijd om de schaarse vaccins is in Nederland harder dan je zou vermoeden. Belangengroepen vechten voor het snel prikken van hun achterban. Met succes. Zelfs in dit gevoelige dossier blijkt Nederland een ordinair lobbyland. En zo hebben de zwaksten het nakijken, zelfs bij vaccins die normaal gesproken bedoeld zijn om meer kwetsbare mensen te beschermen.

Het vorige week door de Gezondheidsraad uitgebrachte advies over de inzet van het AstraZeneca-vaccin was glashelder: begin met de groep van 60 tot 64-jarigen en vaccineer daarna de medische risicogroepen onder de 60 jaar en de leeftijdsgroep 50-60. Dat Hugo de Jonge een dag later anders besloot, was geen verrassing. Het was bepaald niet de eerste keer dat de minister het in dit dossier beter denkt te weten dan dé Nederlandse gezondheidsexperts. Vijf keer al besloot hij anders dan de Raad, die overigens vergelijkbare adviezen geeft als in eigenlijk alle andere Europese landen.

Het was bepaald niet de eerste keer dat de minister het in dit dossier beter denkt te weten dan dé Nederlandse gezondheidsexperts.

De Jonge kiest ervoor tegelijk met de groep 60-64 jaar de verpleegkundigen in de langdurige zorg te vaccineren. Dat kan, maar het minste dat je mag verwachten is een geloofwaardige argumentatie om deze afwijking te rechtvaardigen. Maar die ontbrak. De Jonge wees op het hoge ziekteverzuim in de gehandicaptenzorg, wijkverpleging en verpleeghuizen, maar juist dat argument werd in het advies van de Gezondheidsraad uitgebreid behandeld en onderuitgehaald. Omdat het weken duurt voor het vaccin werkelijk beschermt, moet de verlichting komen van het zo snel mogelijk vaccineren van de grootste risicogroepen. Daardoor vermindert de toestroom van patiënten en daarmee de druk op de zorg. En de sterfte, natuurlijk.

De gevolgen van de bijzondere prikorde

Dat De Jonge anders oordeelde, heeft enorme gevolgen voor de 18-60-jarigen die tot een risicogroep behoren en in de planning maanden naar achteren worden geschoven. De meesten zitten sinds maart 2020, vaak met het hele gezin, thuis in isolatie. Kinderen gaan niet naar school en volgen thuisonderwijs. Partners werken vanuit huis. Als dat niet gaat, heeft de risicopatiënt er soms voor gekozen om gescheiden van zijn of haar gezin te leven. Kortom: de impact van corona is enorm.

Vergelijk dat eens met de groep die het AstraZeneca-vaccin nu wel snel krijgt. Personeel in de langdurige zorg werkt niet met corona-patiënten en loopt niet of nauwelijks extra risico op besmetting. Het gaat om gezonde twintigers, dertigers, veertigers en vijftigers, voor wie het virus relatief ongevaarlijk is. Natuurlijk is er altijd een risico voor deze mensen en heeft corona ook voor deze groep invloed op het dagelijks leven. Maar de meesten zullen gewoon op vakantie zijn geweest, hebben nog een sociaal leven en de kinderen gaan vaak naar school.

Het is onverteerbaar dat zonder goede reden niet de zwaksten, maar de groepen met de sterkste lobby nu als eersten die zo fel begeerde vaccins krijgen. Want waar eindigt dit? Ook de leraren zijn belangrijk en goed georganiseerd. De buschauffeurs, de ambtenaren, het midden- en kleinbedrijf. Bijna iedereen heeft (politieke) invloed via belangenorganisaties, die allemaal uitstekend kunnen beargumenteren waarom juist hun achterban zo belangrijk is voor het welzijn van dit land.

Ook onze zoon is het zat, en verdient een normaal leven

Maar niet de zwaksten. Ik hoor sinds anderhalf jaar bij die groep. Na twintig jaar als journalist (AD en De Gelderlander), ondernemer (mede-oprichter internetbedrijf met 25 werknemers) en projectmanager (De Persgroep) kreeg de vijfde zware operatie deze chronisch zieke eronder en werd ik volledig afgekeurd. Sinds maart 2020 zit ik thuis, net als mijn zoontje van 4 jaar oud en mijn vrouw, die werkt als maatschappelijk werker in een ziekenhuis.

Onze kleine wil naar school en zijn opa’s en oma’s zien zonder raam ertussen. Ik vraag geen voorrangspositie, wil niet eerder gevaccineerd worden dan logisch. Maar wat zou het fijn zijn als tenminste in dit dossier het advies gevolgd wordt van de experts die er het meeste verstand van hebben, in plaats van de grootste schreeuwers, met de beste lobbyisten in Den Haag.